Panda*500

วันนี้จะเขียนถึงอะไรที่เป็นสาระบ้างนะเค่อะ ~

ปกติคนที่เรียนเปียโนไม่ว่าจะป๊อปหรือคลาสสิคแล้วความพริ้วของนิ้วยังไม่เพียงพอต่อเพลงยาก ๆ คุณครูส่วนใหญ่ก็จะงัดไม้เด็ดออกมาใช้ นั่นก็คือแบบฝึกหัดที่ใคร ๆ ก็เรียกว่า "แฮน่อน" สำหรับคนที่ไม่รู้จักมันก็คือแบบฝึกหัดนิ้วที่ฝึกประโยคไล่ซ้ำไปซ้ำมาเพื่อย้ำนิ้วที่ไม่แข็งแรงให้มีพลังมากขึ้น ประโยคที่มันซ้ำไปซ้ำมานั้นเป็นเพียงแค่การไล่ตัวโน้ตไปเรื่อย ๆ ย้ำสเกลแปลก ๆ ไปมาบ้าง ว่าง่าย ๆ คือมันไม่เป็นเพลงค่ะ 

แบบฝึกหัดนี้มีชื่อเต็ม ๆ หรู ๆ ว่า The Virtuoso Pianist in 60 Exercises คนแต่งบทเรียนนี้ขึ้นมา ชื่อของเขาคือ Charles Louis Hanon ซึ่งออกเสียงว่า "ชาร์ลส ลุยส์ อานง (กึ่ง งองู ผสม นอหนู)" เนื่องจากว่าพี่เขาเป็นคนฝรั่งเศสค่ะ แล้วคนฝรั่งเศสเขาจะออกเสียง หอหีบไม่ได้ อย่างคำว่า Hospital คนฝรั่งเศษจะออกเสียงว่า ออสปิตัล หรืออย่างชื่อนักฟุตบอลอย่าง Henry จะถูกอ่านออกเสียงว่า อองรี

ซึ่งสำหรับเรา ๆ เห็นคำว่า Hanon ก็ต้องออกเสียง "แฮน่อน" เป็นเรื่องธรรมดา

มีคำถามมากมายเกี่ยวกับการฝึกแฮน่อน เช่นว่า มันคืออะไรกันแน่ มันอันตรายไหม ควรจะฝึกอย่างไรบ้าง ซึ่ง ในบอร์ดเปียโนเลิฟเวอร์ ถึงกับมีกระทู้ที่เขียนเรื่องแฮน่อนโดยเฉพาะ ก็ลองคลิ๊กเข้าไปอ่านแล้วกันค่ะ มีเซียน ๆ ของบอร์ดมาตอบมากมายทั้งวิธีการเล่นที่ถูกต้องและไม่เป็นอันตรายกับนิ้ว (ส่วนใหญ่ก็จะแนะนำให้เล่นในสปีดที่เราไหว และไม่เกร็งจนเกิดบาดเจ็บ) 

ก็เลยไปค้นหาข้อมูลว่าตกลงมันดีไม่ดีกันแน่น้า???

เนื่องจากพี่ชาญ อนงค์ เขาเป็นคุณครูค่ะ ด้วยความรักและห่วงใยต่อลูกศิษย์ลูกหาเขาถึงคิดค้นแบบฝึกหัดฝึกนิ้วขึ้นมาด้วยตัวเอง ถ้าจะถามว่าแบบฝึกหัดนี้ดีไหม ก็มีคุณครูหลายเสียงตอบว่าดี เพราะใช้ได้ผลเป็นที่น่าพอใจ แบบฝึกหัดเช็ตแรก exercise 1-20 เป็นแบบฝึกหัดที่ใช้มากที่สุด โดยเฉพาะเบอร์ 1 เบอร์แรกและเบอร์เดียวก็คุ้มเกินพอ เนื่องจากแบบฝึกหัดเบอร์หนึ่งช่วยในการฝึกแหกนิ้วก้อยออกจากนิ้วนางและทำให้สองนิ้วนี้ที่คนส่วนใหญ่จะไม่ค่อยมีแรง กลับมีกำลังวังชาขึ้นมาได้ค่ะ ไม่ใช่แค่นี้เพราะแบบฝึกหัดแค่เบอร์ 1 เบอร์เดียวยังสามารถเล่นได้หลายอย่าง เช่น เปลี่ยนเล่นคีย์อื่นได้ เล่นเป็นจังหวะแบบโน้ตประจุดได้ มือขวานำก่อนมือซ้ายค่อยตาม หรือจะเป็นมือซ้ายเล่นสแตกกาโต้ มือขวาเป็นเลกาโต้ เอาเป็นว่าถ้าเพิ่งเริ่มฝึกแค่เล่นแบบธรรมดาจนชำนาญนิ้วก้อยและนางก็จะพริ้วพอตัวอยู่นะคะ สำหรับแบบฝึกหัดเช็ตที่สองและสามในแฮน่อนจะยากขึ้นไปอีก มีเทคนิคนิ้วที่สูงขึ้น และมีพาร์ทไว้สำหรับฝึกสเกลกับอาเพคจิโอ้โดยเฉพาะเลยค่ะ

แต่ว่าของทุกอย่างก็มีข้อดีข้อเสียในตัวมันเอง 

มีหลายต่อหลายเสียงที่คัดค้านและวิพากษ์แบบฝึกหัดนี้ในด้านลบ บุคคลเหล่านั้นได้แก่  Abby Whiteside, Chuan C. Chang and Jeroen Riemsdijk ใครบ้างก็ไม่รู้ ก๊อปจากวิกี้พีเดียมาอีกที ... คนที่ค้านแบบฝึกหัดนี้ให้เหตุผลใหญ่ ๆ ประการแรกคือ ถ้าคนที่นิ้วยังไม่พร้อมแล้วดันทุรังจะไปเล่นก็จะเกิดอาการบาดเจ็บได้ ข้อนี้มีหลายคนพูดถึงมากมายเลยทีเดียว เพราะว่าแบบฝึกหัดชุดหลัง ๆ เป็นอะไรที่โน้ตมากันให้ลึ่ม และในแบบฝึกหัดก็กำหนดความเร็วที่ค่อนข้างเร็วไปจนถึงเร็วโครต หากคนที่นิ้วยังไม่พร้อมคิดจะเอาแต่เทคนิคล่ะก็ อาจจะเดี้ยงเล่นเปียโนไม่ได้บ๊ายบายเสียงเพราะ ๆ ไปตลอดกาล เค้าว่าอย่างงั้น ประการที่สอง ทำให้ใจล่องลอย เล่นอะไรซ้ำ ๆ ก็ไม่ต้องคิดมาก พอไปเล่นเพลงต่อหน้าผู้คนเลยทำให้เล่นพลาดได้ง่าย และไม่เข้าถึงบทเพลงอย่างจริงจัง นอกจากนี้ทำให้นักเรียนบางคนไม่กล้าซ้อมเปียโนต่อหน้าคนอื่น เพราะแบบฝึกหัดมันไม่เป็นเพลงเพราะ ๆ (มันไล่เสียงไปมาอย่างปวดกะโหลกนั่นเอง) มีคนเสนอแนะว่าถ้าจะฝึกนิ้วฝึก Bach Invention จะได้นิ้วมากกว่าและก็ไม่ต้องปวดกะโหลกกับแบบฝึกหัดที่ไม่เป็นเพลง พร้อมได้สกิลการแยกประสาทสัมผัสและการเข้าถึงเป็นดนตรีไปในตัว ประการที่สามคือ เรื่องการใช้แบบฝึกหัดเป็น "ทางลัด" จึงยิ่งทำให้พื้นฐานไม่ดีเสียอีก คุณครูเปียโนหลายคนต่อต้านที่จะข้ามขั้นให้กับเด็กนักเรียน คุณครูหลายคนเชื่อว่าการให้เด็กนักเรียนได้เรียนรู้ที่จะเล่นเครื่องดนตรีตามสเต็ปครบทุกขั้นจะทำให้นักเรียนได้อะไรเต็มที่และเล่นเพลงได้อย่างไพเราะไม่มีที่ติของแท้แน่นอน การใช้แบบฝึกหัดฝึกนิ้วสำหรับหลาย ๆ คนจึงเหมือนการข้ามขั้น เมื่อเล่นเพลงที่ต้องใช้ทักษะนิ้วพริ้ว ๆ ไม่ได้จึงต้องใช้ตัวช่วยอย่างแบบฝึกหัดฝึกนิ้ว ผลก็คือนิ้วอาจจะพริ้วขึ้นบ้าง แต่กลับขาดสกิลหลายอย่างที่ตนข้ามขั้นมาไปอย่างน่าเสียดาย 

แล้วอย่างงี้ควรฝึกรึ??? 

โอ้ว!!! อันนี้ต้องบอกว่าแล้วแต่วิจารณญาณส่วนบุคคลกันเลยที่เดียวค่ะ ส่วนตัวเป็นคนที่ชอบเล่นอะไรซ้ำ ๆ อยู่แล้วก็เลยชอบแฮน่อนมากเป็นพิเศษ เนื่องจากเล่นแล้วไม่ต้องคิดมาก ก็เล่นไปเรื่อย ๆ อยู่ดี ๆ นิ้วมันก็จะพริ้วขึ้นมาเอง หากให้เทียบก็คงเหมือนการออกวิ่ง ถ้าเราวิ่งบ่อย ๆ เราก็จะวิ่งได้เร็ว แต่นี่เปลี่ยนจากใช้ขาวิ่งมาใช้นิ้ววิ่งแทนเท่านั้น แน่นอนว่าหาเราหักโหมวิ่งเกินกำลังมันก็จะทำให้เราบาดเจ็บได้ค่ะ เพราะฉะนั้นการฝึกแฮน่อนก็เลยเอาแต่พอดี เล่นช้าแต่ชัวร์ ดีกว่าเร็วแล้วมั่วนิ่ม ทางทีดีตอนเล่นถ้ามีครูก็ให้ครูดูให้ว่าเกร็งไหม หรือถ้าไม่มีก็สังเกตตัวเองว่าเกร็งหรือเปล่า เมื่อเล่นช้าได้ก็ค่อย ๆ เพิ่มเร็วขึ้นไปเรื่อย ๆ อย่างงั้นจะดีกว่าค่ะ

ที่นี้อย่างที่บอกไปข้างต้นว่าแค่เบอร์ 1 ถ้าฝึกเอาให้แตกฉานจริง ๆ มันก็เยอะแยะจนเล่นไม่หมดแล้วล่ะค่ะ (ก๊อปคำพูดครูหลินมาโดยตรงเลย) แต่ว่าก็มีอีกหลาย ๆ เบอร์ที่น่าสนใจที่อยากจะแนะนำเล็กน้อยเพราะว่านั่งเล่นอยู่บ่อย ๆ เวลาเซ็ง ๆ มีงานทำแต่อู้งาน เบอร์แรกคือเบอร์ 6 ค่ะ อันนี้แบบว่า... เตรียมใจกับนิ้วก้อยดี ๆ หน่อย แล้วก็ลุยเลย มันเล่นนิ้วก้อยอย่างสนุกสนาน แต่อย่าไปกระแทกนิ้วก้อยมากนะเออ เดี๋ยวนิ้วบวม อีกเบอร์คือเบอร์ 30 ค่ะ มันจะฝึกทริล โป้งสลับชี้ และ นางสลับก้อย ... อันนี้แบบว่าของดีนักแล เพราะมันเน้นนิ้วที่ทริลแล้วไม่ค่อยมีแรงค่ะ และสองเบอร์ที่แนะนำนี้ก็ไม่ยากเกินไปด้วย (ถัดจากเบอร์ 32 ขึ้นไปจะเป็นเรื่องการหมุนนิ้วโป้ง ซึ่งในความคิดเรา ระดับบีกินเนอร์ ก็ฝึกหมุนนิ้วโป้งกับสเกลหรืออาเพคจิโอ้ก็พอแล้วล่ะ รอแอดว๊านซ์ก่อนแล้วค่อยว่ากันพวกเบอร์แปลก ๆ อื่น ๆ) 

อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้
คนสร้างคำ : (เป็น) นักเปียโนอัจฉริยะใน ๖๐ แบบฝึกหัด ของแฮนอน
The Virtuoso Pianist in 60 Exercises (Wikipedia)

และโหลดแบบฝึกหัดมันมานั่งเล่นได้
The Virtuoso Pianist in 60 Exercises (IMSLP)

-----------------------
ผิดพลาดประการใดขออภัยด้วย เพราะว่าก็อ่าน ๆ เอาจากในเวปเนี่ยแหละ